Kulanka oo socon doona hal maalin ayaa kasoo qeyb galayaasha lagu casumey loogu soo bandhigay wacyi galino ku saabsan ku dhiiri galinta hooyooyinka iyo gabdhahooda waxbarashada.

Maxamed Cali ku xigeenka Gudoonka waxbarashada

Gudoomiye ku xigeenka Waxbarashada Gobolka Nugaal Maxamed Cali oo kulanka ka hadlay ayaa ku bogaadiyey gabdhaha inay wax bartaan islamarkaana waxa uu sharaxay faa,iidada gabadhu qoyska u leedahay hadii ay waxbarato, midaas oo uu ku micneeyey in uu la mid yahay ninkii gabadh waxbara nin qaran wax barey.

Faadumo Shukri

Faadumo Cabdi Xirsi (Faadumo Shukri) oo ka socotey xafiiska Wasaarada Waxbarashada u qaabilsan waxbarashada haweenka oo ka mid ahayd xubnihii kulanka ka hadlay ayaa baaq ku wajahan waxbarashada gabdhaha usoo jeedisay hooyooyinka oo ay ka dalbatey inay gabdhahooda usoo diraan goobaha wax lagu barto.

Faadumo waxay intaas ku dartey in ay jirto xilligan fursad haweenka u ogolaanaysa in waxbarashada laga caawiyo ,midaas oo codsi ay ugu jeedisay gabdhaha in ay u istaagaan sidii ay uga faa,iideysan lahaayeen jaaniskaas.

Ururka Waxbarashada Gabdhaha ee Gobolka Nugaal ayaa kulanka soo qaban qaabiyey waxana maal galinaysay Hay,adda Mercycorp oo kaashaneysa qeybta waxbarashada haweenka ee wasaarada waxbarashada Puntland.

C/risaaq Xuseen waxa uu ka mid yahay saraakiisha Hay,adda Mercycorp ee kulanka ka hadashey wuxuuna faahfaahin ka bixiyey aas aaskii Guddiga waxbarashada gabdhaha ee gobolka Nugaal oo uu sheegey in ay ku timid ka dib markii hay,adu aragtey doorka waxbarashada ee haweenka oo ku tilmaamey in ay tahay mid ka hooseysay tirada wiilasha ee wax ka barta iskuulada.

Abdirsaaq hay,adda Mercycorps

Wuxuuna sheegey C/risaaq in Guddigan Gabdhaha ee waxbarashada G,Nugaal uu ka caawin doono wacyi galino ku saabsan sidii ay u kor gabdhuhu ugu qaadi lahaayeen Aadista goobaha cilmiga.

“Hay,adda Mercycorps waxay horey u bilowday Barnaamij loogu magac darey Kalkaal oo ka shaqeeya ku dhiiri galinta dhalinyarada waxbarashada, kaasi oo ka caawiya waalidka in loogu gudbiyo fariimo ku saabsan sidii ay ubadkooda wax u bari lahaayeen, iskuulada ka caawiya sidii ay u sameysan lahaayeen nidaamyo ku dayasho leh oo kor u qaadaya tayada waxbarashada ” ayuu yiri Mr C/risaaq Xuseen.

Gabo gabadii sarkaalkan ka tirsan hay,adda Mercycorp waxa uu sheegey in kulanka wacyi galinta waxbarashada gabdhaha uusan ahayn mid lagu qabanayo Gobolka Nugaal oo kaliya , balse hay,adu rajeynayso inay ka qabato dhamaan Gobolada Puntland.

Xigasho Puntlandpost.com

Tabarbarkan ayaa waxaa soo qabanqaabisay hay`ada ADRA International waxaana fulinaysay wasaarada waxbarashada gaar ahaan waaxda qaabilsan arimaha waxbarashada Gabdhaha ,ujeedada tababarkan ayaa ahaa in haweenka ay ka qabyqaataan arimaha siyaasada dalka ,Hogaaminta Wanaagsan,udoodida xuquuda waxbrashada Gabdhaha ,Maamulka Wanaagsan ,maha markii ugu horaysay oo loo qabto tababar noocaanoo kala haweenka waaxda hormarinta waxbarashada gabdhaha ee wasaarada waxbarashada ayaa xil adag iska saartay hawshaan mudooyin hore oo badana qabatay. 

Amaal Abdulahi Ali

Minstry Of Education

Media Unit

Xarun cusub oo ay yeelanayso Wasaarada Waxbarashada ayaa waxaa maanta dhagax dhigay madaxwayne ku xigeenka Puntland Gen. Cabdisamad Cali Shire oo ay weheliyeen wasiirada,waxbarashada,arimaha gudaha,mamulka Garowe,saraakiil ka socday hay’addo calamiya iyo marti sharaf kale.

Wasiirka waxbarashada Puntland Cabdi Faarax Siciid ”Juxa” oo ka mid ahaa masuuliyiintii dhagax dhigaasi ka hadlay,ayaa sheegay dhismahaan inuu ka kooban yahay 160×120,wuxuna sheegay juxa dhismahaani inuu yahay mid loogu talo galay wasarada waxbarashada.

Juxa waxa u sheegay xarunta wasarada waxbarashada oo ku taala martamaha magalada Garowe inay ahayn doonto goobta wasarada lafdhabarka u ah,balse meeshaan la dhisayo ay noqon doonto mid qayb ka ah wasarada,oo lagu wado in mustaqbalka la dagi doono.

”Xaruntii hore ee wasarada waxbarashada way buuxsantay balse xaruntaani cusub waxay noqon doontoo xarunta cusub ee wasarada waxbarashadu ay ku fido boqolka sano ee soo socda,hada waxanu dhisayno waa dayrkii oo kaliya inta kalane tartiib tartiim ayaa loo dhisayaa”Juxa.

Madaxwayne ku xigeenka Puntland Gen.Cabdisamad Cali Shire oo goobta ka hadlay ayaa sheegay xukumada talada haysa inay ku guulaystay in wasaarado badan oo magalada guryo kiro ah ku jiray ay u samayso xarumo ay dagaan oo magalada ka baxsan,wuxuna sheegay dhagax dhiga xaruntaan inay wax wayn ka tari doonta waxbarashada Puntland.

Dhowr wasaaradood ayaa sidaan oo kale loogu dhagax dhigay duleedka waqooyi ee magalada Garowe,waxana halkaasi horay looga dhisay wasaradaha caafimaadka iyo cadaalada.

Amaal Abdulahi Ali

Minstry Of Education

Media Unit

Wafdigaan waxaa hogaaminaysay Francesca Mosca oo EU-mashaariicda u qaabilsan waxana sidoo kale qayb ka ahaa safiirka Midowga Yurub ee Soomaaliya iyo masuuliyiin kale.

Marka hore waxay booqasho gaaban ku tageen Dugsiga sare ee Ganbool,halkaasoo ay kula kulmeen mamulka iskuulka iyo qaar ka mid ah ardayda iskuulkaasi,mamulaha Ganbool ayaa war bixin ku saabsan habka daruusta loo bixiyo iyo marxalada uu iskuulka marayo ka siiyay wafdigaan, waxayna ka dib kormeereen qolal cusub oo iskuulka lagu soo kordhiyay isla markasna ay bixiyeen dhaqalaha lagu dhisay.

Sidoo kale wafdigaan EU-da ka socday,waxay soo eegeen dugsiga farsamada gacanta ,waxayna halkaasi kula kulmeen Egn.Maxamad Diiriye Laalac oo ka war bixiyay waxbarashada iyo habka ardayda farsamada gacanta loo baro.

Marka uu soo dhamaaday kormeerkaasi wafdigaan waxaa loo galbiyay dhanka wasarada waxbarashada,waxana lasoo bandhigay habka waxbarashada Puntland loo maareeyo iyo kaalinta laga taagan yahay waxbarashada dalka.

Wasiirka wasaaradda waxbarashada Puntland Cabdifutaax Faarax Siciid ”Juxa”oo dabadeed marka uu socdaalka wafdigaan soo dhamaaday saxafada war bixin ka siiyay socdaalka Eu-Garowe,ayaa marka hore tilmaamay inuu salka ku hayo booqashadooda magalada sidii ay qiimayn ugu samayn lahaayeen dhaqaalihii loogu tabarucay waxbarashada Puntland.

Juxa ayaa sheegay wafdigaan inay usoo bandhigeen waxqabadka dhanka waxbarashada afartii sano ee lasoo dhaafay iyo qorsha sanooyinka soo socda sidii loo waji lahaa,wuxuna sidoo kale faah faahin wafdiga ka siiyay siday wasarada u shaqayso iyo heerarka ay tiigsanayaan mustaqbalka dhow.

Midowga Yurub ayaa ammaanay waxbashada Puntland,waxayna ku tilmaameen marka laga hadlayo waxbarashada Soomaaliya in tusaale ahaan tan Puntland loosoo qaato,isla markasna caalamka laga gado habka Puntland xooga u saartay la dirirka jahliga.

Michele Cervone,Francesca Mosca waxay aad ula dhaceen habka loo maareeyo waxbarashada Puntland,waxayna wasiirka waxbarashada iyo shaqaalihiisa ku ammaaneen qaabkay ugu hagar baxeen in latayeeyo
waxbashada Puntland.

Ugu danbayntii masuuliyiintaan ka socday Midowga Yurub waxay xariga ka jareen xafiis cusub oo ku dhexyaala wasarada waxbarashada kaasoo la sheegay inuu yahay xafiiska lagu mamulayo dhaqalaha EU-da ugu deeqday waxbarashada Puntladn,waxana mashruucaasi la yiraahdaa ”waxbarashadu waa Iftiin”.

Wafdigaan ayaa  hore kasoo socdaalay magalada muqdisho, waxayna ilaa caawa kulamo kala duwan la qaadanayaan qaybaha bulshada rayidka,waxayna maalinta barito ah u duuli doonan magalada Baydhabo oo ay kormeerayaan xaalada shacabka iyo deegaanka.

Amaal Abdulahi Ali

Minstry Of Education

Media Unit

Wasiirka Wasaarada Waxbarashada oo ka hadlayey Ujeedada Socdaalkooda ayaa ku sababeeyey in uu isugu jirro dhowr arrimood ay ka mid yihiin u kuurgalinta waxbarashada , baahiyaha kale ee asaasigaa ee ka jirra dhulkaasi sida caafimaadka, biyaha, amaanka, iyadoona haatan waftigu ku sugan yahay degmada Eyl, sida lagu wado waftigu wuxuu soo mari doonaa Tuulada Qarxis iyo Degmada Dongoroyo iyo Deegaano hoos yimaada.

Waxaana wasiir juxaa uu sheegey intii uu socdey kormeerkooda ay kulamo la qaateen odoyaasha, iyo qeybaha kala duwan ee bulshada, oo ay waftigu kala hadleen in ay usoo gudbiyaan baahiyaha wax laga qaban karro ee jirra,iyadoona goobaha waftigu gaareen laga qeybiyey agabyo waxbarasho sida buugaag , qalimaan iyo IWM.

Dhawaan ayay ahayd markii kormeer waxbarashada Puntland ah uu isna bilaabey agaasimaha Guud ee wasaarada waxbarashada Puntland Maxamed Abdiwahaab kaasi oo uu agaasimuhu kusoo marey deegaano ka tirsan gobolada Karkaar iyo Bari.

Dhanka kale Xafiiska Agaasimaha Guud ee Wasaarada Waxbarashada Puntland Maxamed Abdiwahab ayaa saaka laga soo saarey dikreeto wasaaradu ku cadeynayso in muddo isbuuc ah dib loo dhigey xilligii loo asteeyey in ay bilowdaan itixaanada Puntland.

Agaasimaha ayaa ku sababeeyey dib u dhigistaan wasaarada oo bilaabeysa diiwaan galinta iyo tiro koobka macalimiinta wax ka dhiga iskuulada ku yaal Puntland, kuwaas oo loo sameynayo aqoonsi iyo files ku saabsan cadeynta shaqada ay hayaan.

Halkaan ka akhri Dicretada Wasaarada

Amaal Abdulahi Ali

Minstry Of Education

Media Unit

Dhagayso Codka :Agaasimaha-guud-ee-wasaradda-waxbarashadda-Puntland-

Agaasimaha Guud ee wasarada Waxbarashada Puntland Maxamad Cabdiwahaab oo Puntlandpost telefonka kula hadley ,ayaa sheegay  inay kormeer ku tageen iskuulo ku yaal Gobolada Karkaar iyo Bari, kaasi oo qeyb ka ah sidii wax looga ogaan lahaa goobaha waxbarashada iyo dhiiri galinta ardeyda xilligan ku mashquulsan galitaanka Imitixaanada iskuulada Puntland oo dhawaan ardeydu gali doonto.

Maxamad Cabdiwahaab waxa uu intaas ku darey in ay jirraan qorshayaal ay wadaan oo la xiriira iskuulo cusub oo ay doonayaan in ay ka dhisaan Degmooyinka Waaciye Iyo Carmo, halka qeybtood-na ay ku sameynayaan dayactir dugsiyada sare ee ku yaal goobo dhowr ah, kuwaas oo uu tilmaamey in ay u baahan yihin dayactir .

Agaasimaha oo hadalkiisa sii wata ayaa intaas raaciyey in uu jirro tiro koob sanad leh oo ay ku sameynayaan waxbarashada Puntland, qeyb-na ka ah hadafka ugu balaaran ee wasaaradiisu xooga saari doonto.

Ma ahan markii ugu horeysay oo kormeer ceynkan oo kale ah saraakiil ka socota wasaarada waxbarashada Puntland ku tagaan qaar ka mid ah degmooyinka Puntland, iyadoo lagu tiriyo wasaaradan in ay ka mid tahay wasaaradaha ugu wax-qabadka 
sareeya ee Puntland.

Munasabada ayaa waxaa kazoo qaybgalay Wasiirka Waxbarashada Puntland Cabdi faarax Juxa, Gudoomiyaha Gobolka Nugaal, Gudoomiyaha Waxbarashada, Duqa Degmadda Garowe, Sarakiisha hay’adda SFS, Bulshada ku dhaqan xaafadda Balley, Ardayda, Waalidiinta iyo marti sharaf kale.

Munasabadda oo ka dhacday dugsiga Balley ayaa waxaa ugu horeyn ka hadlay Madaxa Mashruuca Waxbarashada Somali Family Services Bashiir Ibraahim Jaamac (Dheliyo) waxaana uu ka warbixiyey Mashruucan waxbarashada iyo heerarkii uu soo maray ,isagoo sheegay in barnaamijka ay kawadaan Meelo ay ka midyihiin Garoowe, Balley, Sunijiif, Yibaayil iyo Xaarxaar islamarkaana uu u qaybsamo labo qaybood oo ka kala socda magaalooyin iyo dhul miyi ah oo la gaarsiiyey agabka waxbarashada sida Teendhooyin qaabka guriga u diyaarsan, Saburado, Jeesto iyo Barayaal la tababaray oo xoolo dhaqato ah.

Bashiir waxaa uu sheegay in mashruucan ay iska kaashadeen SFS,Wasaaradda Waxbarashada Puntland iyo Hay,adda UNICEF oo Maalgelinaysa,ahmiyadda laga leeyahay ay tahay sidii loo kobcin lahaa garaadka Caruurta ku nool meelaha aan waxbarashadu ka jirin ee ay miyiga ah iyadoo waxbarashada la gaarsiinayo Magaaladda iyo Miyigaba.

Bashiir Ibrahim waxaa uu xusay in mashruucu qabado kala kulmay deegaanka Balley oo iskuulka lagu warejinayo ,kuwasoo ay ka midyihiin in aanay dadka waalidiinta ahi u diyaarsanayn waxbarashada Caruurtooda aysana daremayn dadaalka loogu jiro waxbaridda ilmahooda.

Gudoomiyaha Waxbarashada Gobolka Nugaal Xasan C/laahi Cilmi (Xasan Birimo) ayaa isna qaatay hadalka waxaana uu sheegay in baahida waxbarashadu ay ka timi dadka deegaanka Balley oo xilliyo kala duwan soo gaarsiiyey cabashadooda Xarunta Gudoonka Waxbarashada Gobolka Nugaal,iyadoo xilligaa dadaal dheer loo galay sidii iskuul ay u helilahayeen ,balse ay muuqato in aysan ka faaiidaysan iyado hay,adda dhistay iskuul aanay ku qancin habka waxbarasho ee Bulshada Balley aanay ugu xaydan Horumarinta waxbarashada dhalaankooda.

Xasan Cismaan oo ka mid ah gudiga waxbarashada ee Balley ayaa ka mahadceliyey dadaalka loo galay helitaanka iskuulkan iyo agabka waxbarasho ee lasoo gaarsiiyey,waxaana uu hoosta ka xariiqay in ay diyaar u yihiin sidii ay udardargelin lahayeen waxbarashada Caruurta.

Xirsi Geele oo ah gudoomiyaha Balley ayaa isna sheegay in iskuulkani yahay kii ugu horeyey ee laga taago Balley oo ah meel ay Culimada Xerta (Timoweynta ) ahi degtay Sanadkii 1958 ,iyadoo ujeedkii halkaasi loo degayna uu sheegay in ay ahayd Barashada Diinta Islaamka balse aanay ka marnayd Cilmiga Maadiga ah,waxaa kaloo uu sheegay in Barashada cilmiga Maadiga ahi ay u tahay marxaladda labaad.

Xirsi Geele waxaa uu hoosta ka xariiqay in ay labo xilli wax kala baranayaan gabdhah iyo wiilashada ku nool xerada Balley.

Duqa Degmadda Garoowe C/casiis Nuur Cilmi (Koor) ayaa sheegay in iskuulkani yahay barnaamijyada Horumarineed ee ka socda deegaanka iyadoo loo bahanyahay in laga wada faaiidaysto oo xooga la saaro sidii waxbarashada asaasiga ah looga dhisilahaa Caruurta ku sugan Balley si marka ay garaan waxbarashada sarana ay ugu gudbaan dugsiyadda Magaaladda Garoowe ee ay ka tirsantahay Balley.

Gudoomiyaha Gobolka Nugaal Cabdi Xirsi Cali (Qarjab) oo isna ka mid ahaa masuuliyiinta gaaray Balley ayaa u magadceliyey hay,addaha iska kashaday dhismaha iskuulkan oo uu xusay in laga dhisay meel ku haboon waxaan uu dadka deegaanka ku booriyey in ay dadaal u galaan sidii ay u muujin lahayeen doorka kaga adan oo ah in ilmaha ay uga faaiideyaan “ dhismahaan qurxoon waxaa looga bahanyahay culimada iyo waalidiinta Reer Balley in aad ka faaiidaysataan oo aad kazoo muuqataan waxa la idiin qabanayo,waxqabadka meeshan ee danbe waxaa uu ku xiranyahay sida aad kan uga faaiidaysataan”,Gudoomiyaha Gobolka Nugaal.

Gudoomiyuhu waxaa uu sidoo kale bulshada reer balley ku xoojiyey in horumar loo bahanyahay madaama halkaan la degay 1958dii oo hadana iskuulkii ugu horeyey maanta laga dhisay ,waxaana uu yiri isagoo arrimahaas ka hadlaya “marka laga eego inta la deganaa meshaan waxaa loo baahnaa in ay kazoo baxaa barayaal ummada  wax bara,arrinta muhiimka ahi waa waxbarashada gabdhaha  iyadoo dadka la barayo diini iyo Maadiba”.

Amaal Abdulahi Ali

Minstry Of Education

Media Unit

Wasiirka Arrimaha gudaha & Amniga Somaliaya Cabdikariin Xuseen Guuleed,maaliyada Maxamed Suleymaan ,xildhibaano ka tirsan DF ayay ka koobnaayeen,waxana wehelinayey wasiiro ka mida Puntland sida Wasiirka Arrimaha Gudaha Gen.Ilkajiir,Waxbarashada Dr,Juxa iyo Qorshaynta Dr,Daa’uud.

Xarumaha uu waftigu booqday ayaa kala Wasaarada Waxbarashada,Caafimaadka,Dhimayaasha Madaxtoyada ,Warbaahinta,Xabsiga Garowe iyo Xerada Ciidanka 54-aad ayay isku mareen xubnaha wafdiga iyo shirkada Isgaarsiinta Golis.

Wasiirka Arrimaha gudaha DF ayaa sheegey inay ka maqsuudeen booqashada wuxuuna bogaadiyey horumarka puntland ay gaaratay, shacabka reer Puntland ayuu ku booriyey adkaynta nabadgelyada & ka shaqaynta horumarka.

Waftigan ayaa dhinaca kele xalay madaxtooyada Garoowe loogu sameeyey Casho sharaf,iyagoo la kulmay madaxweyne CabdiRaxmaan Maxmaed Faroole & xubno ka tirsan xukuumadda Puntland waxayna ka wada hadleen xoojinta xiriirka DF Somaliya & iskaashi inay ka yeshaan suggida amaanka.

Waftigan DF Somaaliya & Culimo la socday shalayna ka qaybgalay Aaskii Allaha u naxariistee Shiikh Cabdiqaadir Nuur Faarax ayaa galabta dib ugu laabatay magaalada Muqdisho.

Amaal Abdulahi Ali

Minstry Of Education

Media Unit

Shirkan ayaa ujeedkiisa ahaa  sidoo loo lafa guri lahaa looguna qaybqaybin lahaa waaxyaha wasaarada siday uwada shaqayn lahaayeen mashruuca balaaran ee ay dhawaan bilowday hay`ada Care oo lagu magacaabo Waxbarashadu Waa Iftiin,mashruucan ayaa dhawaan lagu daahfuray wasaarada waxbarashada kaasoo ay kasoo qaybgaleen qaarkamida bulshada rayidka,Madaxda ugu saraysa dawlada iyo dhamaan hay`adaha ka shaqeya arimaha waxbarashada.

Wasiir Kuxigeenka  wasaarada Waxbarashada ayaa shirkan si rasmi ah u furay hadala kooban kasoo jeediyay oo uu kaga hadlayo mashruucan waxbarashadu waa iftiin faa`iidada uu uleyahay waxbarashada iyo sidii looga shaqynlahaa oo looga faaiidaysan lahaa.

Amaal Abdulahi Ali

Minstry Of Education

Media Unit

Maamulaha dugsiga Darwish oo isaga dhawaan la wareegay xillkaas ayaa warbixin kooban inaga siiyay xaalada guud ee dugsiga uu haatan marayo waxa uuna inoo sheegay in iskuulka haatan uu meel wanaagsan marayo,waxa uu kaloo inoo sheegay maamulaha inuu waxbadan ka qabtay caqabadihii taagnaa waqtiguu uu xilka la wareegay oo ay kamid ahaayeen,

• Tirakoob yadii ardada oo aan dib uqornay soona saarnay tirada saxda ah ee dugsiga dhigata
• Waxaan fasalkasta oo dugsigaa u samaynay macalin u gaara kaasoo la socda maqnaashaha ardayga dhigta fasalkaa iyo tirada fasalkaas dhigta
• Waxaan samaynay macalimad uxilsaaran arimaha ardada (Student Affairs) iyadoo la shaqayndoonta foomastarada fasalada
• Waxaan dayactir iyo qalabaynba ku samaynay xafiiska guud ee maamulaha dugsiga kaasoo horay udayacnaa muuqaal ahaan iyo qalab laanba
• Waxan dhamaan dib uhabaynay adeegadii iskuulka oo ay kamid ahyad korontadii iskuulka oo aanba shaqayn,musqulihii ay ardada isticmali lahaayeen
• Waxaan samaynay faylal laga tixraacayo badalka ardada, soo badalida, joogitaanka ardayga, imtixaanaadka

Maaha oo kaliya arimahaas uun in wax laga qabtay guud ahan waxaa dib uhabayn lagu sameeyay qaab dhismeedka dugsiga,tayada ardada,dhiirigalinta macalimiinta, iyo dhamaan arima fara badan oo iskuulka uu ka dayacnaa

Ugu danbayntii waxaa uu maamulaha usoo jeediyay wasaarada waxbarashada oo gacanta ku haysa dhamaan dugsiyada ka jira Puntland in ay ka caawiso, kordhinta tababarada macalimiinta, mushaarka macalimiinta in isna la kordhiyo  iyo dayactir guud oo uu ubaahanyahy dugsiga si uu unoqda meel soo jiidata indhaha ardada.

Amaal Abdulahi Ali

Minstry Of Education

Media Unit